
Mẫu kế hoạch giảng dạy là công cụ giúp giáo viên nhìn trước cả năm học và từng bài học. Một kế hoạch rõ ràng giúp bạn phân bổ thời gian hợp lý. Đồng thời, kế hoạch bám sát chương trình và vẫn có chỗ cho những điều chỉnh khi lớp học đòi hỏi.
Lưu ý rằng mỗi trường, mỗi tổ chuyên môn có thể có mẫu riêng. Bài viết này không thay thế quy định của nhà trường hay hướng dẫn của cơ quan quản lý giáo dục. Hãy xem đây là gợi ý để bạn hiểu cách xây dựng nội dung cho từng phần.
Các phần cần có trong mẫu kế hoạch giảng dạy

Một kế hoạch giảng dạy theo năm học thường gồm các phần sau:
- Thông tin chung: môn học, khối lớp, giáo viên phụ trách, năm học.
- Đặc điểm tình hình: số lượng học sinh, thuận lợi và khó khăn.
- Mục tiêu của môn học trong năm.
- Phân phối nội dung theo tuần hoặc theo tháng: ghi rõ tên bài, số tiết và hình thức dạy học.
- Phương pháp, thiết bị và học liệu dự kiến.
- Cách kiểm tra, đánh giá.
- Biện pháp hỗ trợ học sinh và cách điều chỉnh kế hoạch.
Khi dùng mẫu kế hoạch giảng dạy, hãy điền thật cụ thể ở phần phân phối nội dung. Đây là phần bạn sẽ nhìn lại nhiều nhất trong năm. Ví dụ, ghi rõ tuần 3 dạy bài về phân số, tuần 7 kiểm tra giữa kỳ, tuần 12 dành cho ôn tập chương.
Xây dựng kế hoạch theo năm học

Hãy bắt đầu từ chương trình môn học và số tiết được phân công. Trước hết, tính tổng số tiết. Sau đó, phân bổ cho các nội dung chính và dành riêng một phần thời gian cho ôn tập, kiểm tra và dự phòng. Nên để khoảng đệm, vì lịch nghỉ lễ, hoạt động ngoại khóa hay sự cố bất ngờ luôn có thể xảy ra.
Hãy trao đổi với tổ chuyên môn để thống nhất những điểm chung, như thời điểm kiểm tra định kỳ. Nhờ vậy, kế hoạch của bạn sẽ phù hợp với toàn khối. Đồng thời, hãy ghi riêng những nội dung bạn muốn thử cách dạy mới, chẳng hạn dạy theo nhóm nhỏ ở chương hình học. Làm vậy sẽ giúp bạn đánh giá hiệu quả sau này.
Xây dựng kế hoạch cho từng bài học

Với mỗi bài, kế hoạch nên nêu rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp, học liệu và cách kiểm tra mức độ đạt. Mục tiêu nên viết bằng động từ cụ thể, ví dụ “nêu được”, “giải thích được”, “vận dụng được”. Nhờ vậy, bạn biết khi nào học sinh đã đạt yêu cầu.
Phần tiến trình dạy học nên chia theo các hoạt động, mỗi hoạt động ghi thời gian dự kiến. Với tiết học bốn mươi lăm phút, bạn có thể dành khoảng năm phút khởi động, hai mươi phút hình thành kiến thức, mười lăm phút luyện tập và năm phút củng cố, giao bài về nhà.
Hãy dự kiến cả những tình huống có thể xảy ra, như học sinh chưa nắm kiến thức nền hoặc hoạt động nhóm kéo dài hơn dự kiến. Có phương án dự phòng sẽ giúp bạn chủ động hơn khi đứng lớp. Bài lập đề cương ôn tập hiệu quả cũng có những ý tưởng tổ chức nội dung ôn tập mà bạn có thể áp dụng cho học sinh.
Điều chỉnh kế hoạch theo thực tế lớp học

Kế hoạch không phải là thứ bất biến. Sau mỗi tuần hoặc mỗi chương, hãy xem lại học sinh nắm bài đến đâu. Ghi nhận phần nào dạy nhanh hơn hoặc chậm hơn dự kiến, rồi ghi chú vào cột nhận xét để cải thiện lần sau.
Khi cần thay đổi lớn, hãy thông báo cho tổ trưởng chuyên môn và ghi rõ lý do. Việc minh bạch giúp công việc chung trôi chảy hơn. Đồng thời, hãy lưu lại các bản kế hoạch cũ để so sánh giữa các năm học.
Dùng chung với các biểu mẫu khác
Kế hoạch giảng dạy thường đi cùng nhiều biểu mẫu khác của giáo viên, như sổ theo dõi, phiếu nhận xét hay đơn đề nghị. Bạn có thể tham khảo thêm bài biểu mẫu đơn từ học tập thường dùng và các bài trong chuyên mục Đề thi – Biểu mẫu.
Để cập nhật quy định về chương trình giáo dục phổ thông, bạn nên tham khảo cổng thông tin của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng văn bản hướng dẫn của sở và phòng giáo dục địa phương. Kế hoạch luôn cần được cập nhật theo hướng dẫn mới nhất.
Lưu ý khi dùng mẫu kế hoạch giảng dạy
Đừng sao chép kế hoạch của năm trước mà không xem lại. Lớp mới có học sinh mới và bối cảnh mới, nên cần điều chỉnh. Hãy dùng bản cũ làm khung, rồi thay đổi phần nội dung cho phù hợp. Cách này vừa tiết kiệm thời gian, vừa sát thực tế.
Hãy viết kế hoạch bằng ngôn ngữ cụ thể, tránh những câu chung chung như “nâng cao chất lượng”. Thay vào đó, ghi rõ hành động và mốc thời gian, chẳng hạn “đến cuối tháng 10, 80% học sinh làm đúng bài tập dạng cơ bản”.
Chia sẻ kế hoạch với đồng nghiệp cùng tổ để nhận góp ý về những điểm bạn chưa nghĩ tới. Ngược lại, bạn cũng học được cách tổ chức hay của người khác. Một kế hoạch được góp ý qua nhiều người thường hoàn thiện hơn.
Hãy coi kế hoạch là công cụ hỗ trợ việc dạy học, chứ không phải một loại giấy tờ phải hoàn thành cho xong. Khi viết đủ rõ và cập nhật đều đặn, kế hoạch sẽ giúp bạn giảm thời gian soạn bài, nhìn lại quá trình giảng dạy và chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp dễ dàng hơn.